Is jouw ambitie een mysterie voor je? Krijg helderheid!

Ambitie helderheid

Voor veel mensen is hun ambitie nog een groot mysterie. Ze weten wel dat ze ‘meer’ willen, maar ze weten niet precies waarin. Of waarnaartoe.

Volgens het grootste encyclopedie platform van het internet, Wikipedia, is ambitie, daar ook wel eerzucht genoemd, het “streven om carrière te maken” en de daarmee vaak gepaard gaande “zucht, dorst naar eer of roem”. In meer algemene zin is ambitie het streven naar een bepaald doel. Ambitie is – volgens mij – juist meer een vorm van gretigheid, waarbij je dankbaar bent voor wat je hebt, maar waarbij je tegelijkertijd streeft naar meer. En heeft het niet altijd per se met een zucht of dorst naar eer of roem te maken. Je doet het op de eerste plaats vooral voor jezelf.

Ambitie en de wens om te veranderen

Ik onderscheid twee vormen van ambitie in de praktijk. Je hebt actieve ambitie en je hebt passieve ambitie.

Passieve ambitie noem ik ook wel de entitlement trap: denken dat je ergens zomaar ‘recht op hebt’. Dat zijn bijvoorbeeld gedachten als “Ik heb toch gestudeerd, ik hoor een managersfunctie te krijgen”, zonder daar verder iets voor te willen doen. Of: “Ik kom uit een rijke familie, ik dien met respect behandeld te worden”. We hebben allemaal weleens zo’n bevoorrechte gedachte over onszelf gehad. Het probleem daarmee is echter dat dit verwachtingen zijn, die niet altijd uitkomen. Hou je hier te lang aan vast dan krijg je op een zeker moment daarmee een deksel op je neus, omdat mensen nu eenmaal niet altijd doen wat jij wilt dat ze doen. En dan kun je het gaan afdwingen, maar dan is het geen ambitie meer – maar eerder manipulatie en machtsmisbruik. Passieve ambitie is dus een complete mindf*ck: een psychologisch spelletje dat je met jezelf speelt. De wereld om je heen verandert continu, maar jij verandert niet mee – en verwacht tegelijkertijd wel dat mensen je op een voetstuk zullen zetten. Zo werkt het leven niet. Passieve ambitie is extreem extern georiënteerd (je hebt dan een externe locus of control) en je kunt nu eenmaal niet invloed op alles en iedereen uitoefenen, dus dan is het wachten tot het een keer mis gaat. Met andere woorden: tot jouw verwachting doorbroken wordt en je teleurgesteld raakt.

Actieve ambitie is daarentegen juist intern georiënteerd (je hebt dan een interne locus of control). Je voelt je niet bevoorrecht, maar je bent juist heel bewust bezig met de stappen die jij moet zetten om je ambitie te bereiken. Helaas gaat het ook hier regelmatig mis. De meeste mensen hebben namelijk wel ambitie, ze ‘voelen’ een bepaalde vorm van gretigheid in hun werk en in het leven, maar ze kunnen er de vinger niet op leggen waarin precies. Dat komt omdat ze een grote mate van zelfinzicht missen. Ik schreef eerder al over hoe je persoonlijke filosofie bepaalt hoe jouw leven zich ontwikkelt (heb je dit artikel nog niet gelezen, dan raad ik het je van harte aan). Een dergelijke mate van zelfinzicht is nodig om tot jouw persoonlijke ambities te komen, datgene wat daadwerkelijk bij jou past.

Ambities die ons cultureel of maatschappelijk zijn ingegeven maken ons niet ‘duurzaam gelukkig’. Sterker nog: ik ervaar bij veel van mijn coachees juist dat hoe meer ze – in deze context – hun ambities behalen, hoe ongelukkiger ze worden. Zo kun je rond je 40ste levensjaar lid zijn van het managementteam binnen een grote organisatie (met een ‘vet’ salaris), maar kan de zingeving van je werk voor jou volledig ontbreken. Was die ambitie dan echt van jou of is deze erin geslopen door maatschappelijk opgelegde ideaalbeelden en normen?

De ruggengraat van ambitie is zelfdiscipline

Ware ambitie is een gedisciplineerd en gretig verlangen. Het is een doel welke een planning vereist, die consistent uitgevoerd wordt.

“Als ik klaar wil zijn voor die vergadering van morgen, moet ik het vandaag al voorbereid hebben”

“Als ik morgen een beter leven wil, moet ik daar vandaag al rekening mee houden”

“Als ik wil dat mijn kind later kan gaan studeren, moet ik daar vandaag al voor sparen”.

Wil je echt met je ambities aan de slag, dan is het dus belangrijk om doelen te stellen en daar gedisciplineerd mee aan de slag te gaan. 

Welke doelen stel jij voor jezelf dit jaar?

Geef een antwoord

*