Hoe je gedrag veranderen met coaching vaak veel sneller gaat…

gedrag veranderen

Hoe je gedrag veranderen met coaching vaak veel sneller gaat…

Stel je hebt een doel. Een toekomstbeeld van waar je naartoe wilt. Daar is vaak een verandering in gedrag voor nodig. Want als je het nu al kan, dan hoeft het geen ‘doel’ meer te heten. Mijn favoriete business mentor Jim Rohn zei ooit: “The major value in life is not what you get, it’s about what you become.” Die quote maakt het per definitie leuk om doelen voor jezelf te stellen, want in het bereiken van jouw doelen ligt óók jouw persoonlijke groei. En het allermooiste? Jij bepaalt de omvang van die groei! Wil je jezelf een klein beetje of héél ver stretchen?

Gedrag veranderen 

Toch is gedrag veranderen wel een dingetje voor de meesten van ons. Heb je ooit wel eens geprobeerd te stoppen met roken; meegedaan met dry january of geprobeerd vegetarisch te eten? Dan weet je wat ik bedoel.

Om ons gedrag te veranderen moeten we eerst onze bestaande – en meestal hardnekkige – patronen en gewoontes afleren. En die zitten in ons ‘onderbewustzijn’ verankerd.

Om het op basis van een metafoor uit te leggen…

Elke dag als we opstaan speelt er zich een cd af in ons hoofd. Die cd heeft een vaste afspeellijst, een routine. Op basis daarvan maken we automatische keuzes. Dat hebben we vaak niet eens door, we doen het onbewust. Net zoals we onbewust schakelen, remmen en gas geven als we aan het autorijden zijn, terwijl we tegelijkertijd bewust de weg en de omgeving in ons opnemen.

Als jouw bestaande patronen en gewoontes je niet meer dienen, omdat ze niet langer ecologisch verantwoord zijn (waarbij je op een verstandige manier omgaat met jezelf, je omgeving en de natuur), kan het lastig zijn om ze te doorbreken. En hoe langer je dezelfde cd afgespeeld hebt in je leven (hoe dieper patronen en gewoontes in je cd ‘gebrand’ zijn) hoe langer het kan duren voordat je échte en langdurige gedragsverandering realiseert.

Een goede coach kan je echter helpen om dit proces te versnellen.

Jij hebt namelijk niet één cd, maar meerdere cd’s. En een coach kan je helpen om de juiste cd op te sporen.

Die coach kan je vervolgens ook helpen om de juiste cd ‘eruit te trekken’ en de erin gebrande patronen en gewoontes te doorbreken.

Door bijvoorbeeld het heersende ‘afspeelriedeltje’ te verstoren. Of door krassen op de oude cd te maken (gewoontes te doorbreken aan de hand van nieuw bewust gedrag) zodat je dié cd in ieder geval niet meer kunt afspelen. En zodat je er een nieuwe voor in de plaats térug kunt stoppen.

Zo bouw je aan een nieuwe cd met nieuwe patronen en gewoontes die jou wél dienen. En die jouw groei faciliteren.

Coaching op gedragsverandering

Bij gedragsverandering spelen veel factoren een rol. Maar gedrag veranderen is eigenlijk nooit het einddoel. Je stelt einddoelen om te behalen en daar is gedragsverandering voor nodig.

Gedrag veranderen kan dus nooit het einddoel zijn. Maar dat heeft een iets diepere uitleg nodig.

Neem bijvoorbeeld corona. Met corona hadden we de gedragsnorm van anderhalve meter afstand houden, maar dat is géén doel op zichzelf. Het doel was om gezond te blijven.

Gedrag is de weg naar Rome, maar niet Rome zelf. Zo moeten we ernaar kijken.

Gedragsverandering kan je echter wél inzicht geven in het scherper maken van je einddoel.

Een voorbeeld…

Je hoort van rokers die van hun verslaving af willen komen nooit als einddoel: “Ik wil nooit meer aan een sigaret denken als ik me wil ontspannen, zodat ik er ook nooit meer één aanraak. Ik wil een alternatief om me te ontspannen.”

Wat je wel vaak hoort als doel, is: “Ik wil stoppen met roken.”

Stel nu dat je rookt. Zoiets ogenschijnlijk simpels als “stoppen met roken”, vraagt van jou qua gedrag dat je die sigaretten voortaan links laat liggen en ook geen nieuwe meer koopt. Maar het gaat véél verder dan dat. Misschien krijg je wel ontwenningsverschijnselen en moet je daarmee zien te kampen. Het is niet verstandig om dan bijvoorbeeld een sigaret door chocolaatjes te laten vervangen, want dan creëer je een soortgelijke verslaving. Dan is je gedrag dus niet veranderd. En het is zeer zeker niet ecologisch veranderd.

Als jij daadwerkelijk rookt of rookte om te ontspannen (die aanname heb ik hier even gedaan omdat dit in veel gevallen zo is), snak je naar een sigaret zódra je je weer gestrest voelt. Wat je dan eigenlijk wilt leren is: hoe je kunt ontspannen zónder sigaret.

Als coach kan ik je helpen om erachter te komen wáárom je rookt en hoe je er uiteindelijk op een ecologisch verantwoorde manier mee stopt.

Het is uiteindelijk het allerbelangrijkste dat jij gelooft – of er zelfs van overtuigd bent – dat je nieuwe gedrag nodig is én goed is, om welke reden dan ook.

Zo leidt het nemen van gedrag als einddoel vaak tot zogenaamd ‘leeg gedrag’. Dat wil je niet. Daarom is gedragsverandering nooit een einddoel op zich.

Als er iets is wat ik als coach niet wil, is het “leeg gedrag”. Dan doe ik mijn werk namelijk niet goed. “Leeg gedrag” is dat iemand wel braaf doet wat ik zeg, maar dat diegene er zelf niet in gelooft.

Een goed voorbeeld van leeg gedrag tijdens de coronacrisis: iemand die wél een mondkapje draagt, maar die er een gat in heeft geknipt om beter te kunnen ademen. Echt, ik heb het voorbij zien komen. Ik vond het een hilarisch voorbeeld van leeg gedrag en ook een duidelijk statement dat diegene niet handelde naar zijn eigen overtuigingen, maar dat diegene dus handelde naar wat ‘moest’ of wat zelfs van buitenaf opgelegd werd. Het was ook meer dan duidelijk dat diegene het mondkapje niet droeg vanwege de reden waarom het in eerste instantie nodig was: voor de volksgezondheid. Misschien omdat hij niet geloofde in het narratief van de overheid rondom corona, maar daar kan ik alleen maar naar gissen. Ik heb er destijds niet naar gevraagd.

Snelle, ecologische en duurzame gedragsverandering 

Uiteindelijk speelt snelle, ecologische en duurzame gedragsverandering zich af op drie niveaus. Die niveaus moeten alle drie samenwerken om het nieuw gewenste gedrag te verankeren.

Die drie niveaus zijn je bewustzijn (je denken), je onderbewustzijn (je gevoel) en je lichaam (je handelen).

Ten eerste moet je snappen waarom de verandering nodig is. Vaak is dit het makkelijkste gedeelte en heb je dit al voor jezelf gedaan; vandaar ook dat je op zo’n moment hulp zoekt van een coach.

Vervolgens moet het gevoel óók aangehaakt zijn anders is het vechten tegen de bierkaai. Dat ‘gevoel’ is je onderbewustzijn wat je mee moet krijgen. Je onderbewustzijn krijg je mee door het ‘afspeelriedeltje’ op je huidige ‘cd(‘s)’ te verstoren en de cd te bekrassen, om er vervolgens met consistent nieuw gewenst gedrag een nieuwe voor in de plaats terug te kunnen doen. Let erop dat herhaling en consistentie hier een sleutelrol spelen. Als dat is gelukt heb je de meeste kans op snelle, ecologische en duurzame gedragsverandering.

En naarmate je de herhaling en consistentie van het nieuwe gewenste gedrag blijft aanhouden zal je lichaam steeds meer (automatisch) gaan volgen. Dat heeft te maken met de vier fases van leren: van onbewust onbekwaam naar bewust onbekwaam naar bewust bekwaam en onbewust bekwaam. Zoals je al jaren autorijd…

Conclusie: hoe snél kun je nou daadwerkelijk gedrag veranderen?

Zo snel mogelijk gedrag veranderen is waar ik als coach je in kan faciliteren. Maar wat is snel? Uiteindelijk gaat het erom hoe snel jouw onderbewustzijn kan leren. En die kan snel leren, maar niet alles in één keer.

Daarom is het zaak om éérst de juiste cd te vinden die jou niet langer dient en om vervolgens nieuwe dingen stap voor stap te implementeren.

Realiseer je dat mensen vaak overschatten wat ze binnen een maand kunnen bereiken en onderschatten wat ze in een jaar kunnen doen. Je hoeft het niet allemaal meteen op te lossen. Het grootste plezier zit in het terugkijken na een jaar, en je beseffen hoe vér je bent gekomen vanaf het moment dat je begon.

Comments · 1

Geef een antwoord

*